Summer school 2022: Ieder mens draagt een naam

Georganiseerd door: Stichting Thomas More en Stichting Christelijke Filosofie

Iedere persoon draagt een naam, is uniek. Maar tegelijk is zij met die naam aanspreekbaar door anderen in een gemeenschappelijk leven. Dit is in enkele woorden de kern van wat het personalisme wordt genoemd.

De mens is geen geïsoleerd individu. Ons leven wordt gedragen door concrete verbanden en relaties: we zijn broer, zus, ouder, vriend, dokter, student, collega… Als persoon verkeren we in steeds veranderlijke relatie tot anderen. Daarbij brengt de ik-jij-relatie ons onvermijdelijk in een setting van dialoog. Als per- soon geef ik mezelf gestalte door telkens antwoorden te zoeken op het appèl dat uitgaat van de ander. Anderen maken ons tot wie we zijn. Juist binnen alle deze voortdurend wisselende verbanden komt onze vrijheid en creativiteit tot ontplooiing. De mens is een gemeenschapswezen, maar is nooit ondergeschikt aan een groter collectief of totaliteit. Iedere persoon heeft haar absolute individuele waarde. Uniek én verbonden.

De één bestaat niet zonder de ander

Het personalisme geeft een filosofische onderbouwing van de christelijke mensvisie waarbij de mens niet alleen een denkend of kennend subject is, maar ook een voelend, ervarend en han- delend wezen. Denkers als Martin Buber, Romano Guardini, Emmanuel Levinas zien de mens als een vrije, creatieve en verantwoordelijke persoon die leeft in verbondenheid met de ander, de wereld en met God.

Ook buiten de sfeer van religie bewijst deze mensvisie zijn waarde. “Allerlei gangbare onderscheidingen, zoals mens en wereld, geest en lichaam, denken en handelen, ik en ander, weten en geloven, enz., onderscheidingen die maar al te gauw tegenstellingen worden, ver- schijnen in het personalisme als inclu- sieve relaties: het één bestaat niet zonder het ander.” (Paul van Tongeren).1

Ook politiek, recht en rechtvaardigheid worden bezien vanuit het perspectief van de verhouding van de enkele per- soon vis á vis de persoon van de ander, nooit vanuit het perspectief van de persoon als deel van een anonieme totaliteit. Tegen het liberalisme verdedigt het personalisme de sociale natuur van de mens, tegen het communisme de waar- digheid van elk individu. “Juist in een tijd waarin de grote ideologieën aan hun eigen contradicties ten onder gaan, en waarin de filosofie zonder gêne verbin- dingen durft te maken tussen elkaar voorheen uitsluitende stromingen, kan de vitaliteit van het personalisme opnieuw zichtbaar worden.” (Paul van Tongeren).

1 Recensie door Paul van Tongeren van het boek “Rechtvaardigheid, persoon en creativiteit: Personalisme in recht en politiek” (2020) door Timo Slootweg en Claudia Boutiligier, in: More nr. 112 (juni 2020), p. 4.

Sprekers

Prof. dr. Rudi te Velde 
dr. Timo Slootweg

e.a.

Praktische informatie en aanmelden

Start: vrijdag 2 september 16.00 uur
Einde: zaterdag 3 september 16.00 uur
Locatie: Abdijhof Mariënkroon te Nieuwkuijk (nabij ’s-Hertogenbosch)
Aanmelden: vóór 15 augustus via info@thomasmore.nl
Kosten: (incl. overnachting, diner, ontbijt, en lunch): studenten: 60 euro; alumni STM: 120 euro; overige belangstellenden: 195 euro.