Summerschool 2021: God voorbij de voordeur

Is God uit onze wereld weg te denken? 

Voor gelovigen is God een vanzelfsprekend begrip; voor zinzoekers wellicht een nuttige symbolische term. Maar kan God ook voorwerp zijn van rationeel denken? Sterker nog, kan wel aan de Godsvraag voorbij worden gegaan als we het over onze wereld hebben? Of is God bestemd om vooral achter de voordeur en in de kerk te blijven?

Het denken over God puur volgens de menselijke rede is de kern van de ‘natuurlijke theologie’. Zij denkt na over God en godsdienst niet als theologische geloofsreflectie of als religiestudie, maar los van specifieke godsdienstige tradities, gemeenschappen of openbaringsbronnen. Een God dus niet alleen zaak van verbeelding, geloof of gevoel, maar ook van denken. 

Heeft de natuurlijke theologie in onze tijd nog bestaansrecht? Wel als we mogen aannemen dat de menselijke werkelijkheid, in al haar seculariteit, uiteindelijk verwijst naar iets wat haar draagt. De vraag naar oorsprong, dragende grond en doel van het leven – naar dat “wat allen God noemen” (Thomas van Aquino) – is onontkoombaar. 

Om de Godsvraag te onderzoeken haalt de natuurlijke theologie haar uit het domein van eigen kerk of traditie en van alle subjectieve invullingen.  Ze toetst haar aan de intellectuele verworvenheden uit andere domeinen, zoals cultuur, politiek, kunst, natuur en meer. Natuurlijke theologie heeft altijd een sleutelrol gespeeld in de dialoog tussen godsdienst en cultuur. 

In onze tijd wordt het ethische, politieke, filosofische en wetenschappelijke discours bepaald door seculiere uitgangspunten en vooronderstellingen. Hoe kan het spreken over God en heil hierin worden ingebracht? De volgende vraag is: wat kan religie bijdragen aan de algemene cultuur? Misschien blijkt wel dat ze juist voor de wereldgemeenschap vandaag een heel urgente inbreng heeft. 

Tijdens deze summerschool zijn deskundigen vanuit verschillende perspectieven op deze vragen in gegaan.

Sprekers

Prof. dr. Erik Borgman 
Komen we dan nooit los van God? De onontkoombaarheid van de Godsvraag

Prof dr. Sophie van Bijsterveld 
Religie binnen het publieke domein. De lessen van De Tocqueville

Dr. Emma Cohen de Lara
De eerste denker over God. Het platoonse model van natuurlijke theologie

Prof. dr. Rudi te Velde 
Is de mens van nature religieus?